🚁
โดรนไร้นักบิน (Unmanned Aircraft)
Specific Category
หลักเกณฑ์และวิธีการขออนุญาตบินแบบ “ปฏิบัติแตกต่างไปจากเงื่อนไขที่กำหนด”
สำหรับอากาศยานน้ำหนักไม่เกิน 25 กก. ควบคุมจากภายนอก
สรุปใจความสำคัญ
ประกาศฉบับนี้ออกโดย ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) เพื่อกำหนดแนวทางสำหรับผู้บังคับหรือปล่อยอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน ประเภทควบคุมจากภายนอก น้ำหนักไม่เกิน 25 กก. ที่ต้องการ “ปฏิบัติแตกต่างไปจากเงื่อนไขที่กำหนด” ในกฎหมายเดิม
การปฏิบัติแบบนี้จัดเป็น Specific Category (ความเสี่ยงระดับปานกลาง) จึงต้องได้รับอนุญาตจากผู้อำนวยการ กพท. ก่อนทำการบินทุกครั้ง
น้ำหนักอากาศยาน
จึงมีผลบังคับ
ที่ครอบคลุม
4 ประเภทอากาศยานที่ครอบคลุม
ปีกหมุน (Rotorcraft)
Multi-rotor / Helicopter
เช่น โดรน DJI ทั่วไป
เครื่องบิน (Aeroplane)
Fixed-wing UAV
บินด้วยปีกคงที่
ขึ้นลงทางดิ่ง (Powered Lift)
VTOL Hybrid
ขึ้น-ลงแนวดิ่ง บินแนวนอน
เบากว่าอากาศ (Lighter-than-air)
บอลลูน / Airship
ที่ควบคุมจากภายนอก
คุณสมบัติผู้ขออนุญาต (ข้อ 5)
- มี หนังสือการขึ้นทะเบียนผู้บังคับหรือปล่อยอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน ตามประกาศกระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2558 (ยังมีผลใช้บังคับ)
- มีความรู้ความเข้าใจในกฎหมาย กฎระเบียบ และข้อปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยเกี่ยวกับการทำการบินอากาศยานควบคุมจากภายนอก
- ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรผู้บังคับฯ Specific Category ที่ผู้อำนวยการรับรอง
- มี สิทธิทำการ (Operating Authorisation) ตามข้อ 6 ของประกาศนี้
ขั้นตอนขอสิทธิทำการครั้งแรก (ข้อ 7)
ยื่นต่อผู้อำนวยการ กพท. ผ่านระบบออนไลน์ที่สำนักงานกำหนด
หนังสือขึ้นทะเบียนผู้บังคับฯ ตามข้อ 5(1)(ก)
นับถึงวันที่ยื่นคำขอ
บันทึกตามประเภทอากาศยานไว้ในหนังสือการขึ้นทะเบียน
นับแต่วันที่ผู้อำนวยการบันทึกสิทธิทำการ → ต่ออายุก่อนหมดอย่างน้อย 30 วัน
การขึ้นทะเบียนอากาศยาน (หมวด 2, ข้อ 13–19)
เจ้าของหรือผู้มีสิทธิครอบครองอากาศยานต้องขึ้นทะเบียน ก่อนทำการบิน Specific Category ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของ กพท.
หมู่อักษรโรมัน + อักษรตัวแรกแทนลักษณะอากาศยาน · อักษรที่สองแทนน้ำหนัก · ตัวเลข 3 กลุ่ม (เดือน · ปีที่ขึ้นทะเบียน · ลำดับ)
- ติดในตำแหน่งที่มองเห็นได้ง่าย โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือช่วย
- ใช้ปากกา Permanent Marker, สติกเกอร์ UV-resistant หรือการสลัก
- ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ (Block Capitals) สูง มากกว่า 0.3 ซม. สีตัดกับพื้นหลัง
- ดูแลรักษาให้สะอาด มองเห็นได้ชัดเจนตลอดเวลา
เหตุที่ทำให้ทะเบียนอากาศยานสิ้นผล (ข้อ 17)
หรือสิทธิครอบครองอากาศยาน
จนไม่สามารถใช้การต่อไปได้
นับแต่วันที่รู้ว่าสูญหาย
หรือเป็นทรัพย์ที่ได้มาโดยการกระทำผิด
ขั้นตอนขออนุญาตทำการบิน Specific Category (ข้อ 20–22)
อากาศยานต้องผ่านการขึ้นทะเบียนก่อนยื่นขออนุญาต
ระบุวัตถุประสงค์, วัน/เวลา/พื้นที่, หมายเลขทะเบียนอากาศยาน, รายละเอียดการบิน, รายชื่อผู้บังคับฯ, กรมธรรม์ประกันภัย ≥1 ล้านบาท/ครั้ง และเอกสารอื่น
พิจารณาวิธีบิน แนวทางจัดการความเสี่ยง มาตรการความปลอดภัย และอาจให้จัดทำคู่มือการบิน/จัดการความเสี่ยงเพิ่มเติม
อาจเป็นรายครั้งหรือช่วงเวลา และอาจมีเงื่อนไขหรือข้อจำกัดเพิ่มเติม
เอกสารที่ต้องยื่นพร้อมคำขออนุญาตบิน (ข้อ 21)
บทเฉพาะกาล – สิทธิ์ของผู้มีอยู่เดิม (ข้อ 23–24)
ที่ออกก่อนประกาศนี้ ยังคงมีผลใช้บังคับต่อไปจนกว่าหนังสืออนุญาตนั้นจะสิ้นอายุ
สรุปสิ่งที่ต้องทำ (Quick Checklist)
- ขึ้นทะเบียนผู้บังคับฯ ตามประกาศกระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2558
- เข้ารับการฝึกอบรมหลักสูตร Specific Category ที่ กพท. รับรอง
- ยื่นขอสิทธิทำการผ่านระบบออนไลน์ กพท. พร้อมหลักฐาน
- สิทธิทำการมีอายุ 5 ปี → ต่ออายุก่อนหมดอย่างน้อย 30 วัน
- ขึ้นทะเบียนอากาศยาน ก่อนทำการบิน Specific Category
- ติดหมายเลขทะเบียนบนตัวอากาศยานให้ถูกต้องตามรูปแบบ XX-NN-NN-NNNN
- หากมีการเปลี่ยนกรรมสิทธิ์ สูญหาย หรืออากาศยานเสียหาย → แจ้งถอนทะเบียนทันที
- ยื่นขออนุญาตทำการบิน Specific Category ผ่านระบบ กพท. พร้อมเอกสารครบ
- ต้องมีกรมธรรม์ประกันภัย วงเงินไม่ต่ำกว่า 1,000,000 บาท/ครั้ง
- ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ กพท. กำหนดในใบอนุญาตอย่างเคร่งครัด