กฎบินโดรนใหม่ปี 2569
ที่นักบินโดรนทุกคนต้องรู้
สรุปประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) สำหรับโดรนน้ำหนักไม่เกิน 25 กิโลกรัม
เปรียบเทียบกับกฎเดิมปี 2558 อ่านเข้าใจได้โดยไม่ต้องมีพื้นฐาน
สมาคมอากาศยานไร้คนขับแห่งประเทศไทย ขอนำประกาศฉบับนี้มาสรุปให้อ่านง่าย เพื่อให้สมาชิกและผู้ที่สนใจบินโดรนเข้าใจกฎระเบียบล่าสุดโดยไม่ต้องมีพื้นฐานด้านกฎหมายมาก่อน
ประกาศนี้กำหนดกรอบการขออนุญาตสำหรับ การปฏิบัติการบินที่มีความเสี่ยงระดับปานกลาง ซึ่งเป็นการบินในสถานการณ์พิเศษที่เกินกว่าขอบเขตปกติ เช่น บินสูงเกิน 90 เมตร บินใกล้ผู้คน หรือบินในพื้นที่หวงห้าม
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 86 ง (27 ส.ค. 2558)
การบินที่มีความเสี่ยงระดับปานกลาง คืออะไร?
กฎหมายการบินแบ่งการบินโดรนออกตามระดับความเสี่ยง
การบินที่มีความเสี่ยงระดับปานกลาง ความเสี่ยงปานกลาง คือการบินโดรน (น้ำหนักไม่เกิน 25 กิโลกรัม) ที่ เกินกว่าขอบเขตที่กฎหมายปี 2558 กำหนดไว้ เช่น บินสูงกว่า 90 เมตร บินใกล้ผู้คนหรืออาคาร บินในพื้นที่หวงห้าม หรือบินนอกเวลากลางวัน
เนื่องจากมีความเสี่ยงสูงกว่าการบินทั่วไป จึงต้อง ขออนุญาตจาก กพท. ทุกครั้งก่อนบิน และผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยก่อน
ดูแลโดย สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) ซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระ ยื่นคำขอผ่าน ระบบออนไลน์ ทั้งหมด ไม่ต้องเดินทางไปยื่นเอกสารด้วยตัวเอง
ดูแลโดย กรมการบินพลเรือน (ภายใต้กระทรวงคมนาคม) ต้องยื่นเอกสารกระดาษต่ออธิบดีโดยตรง
น้ำหนักโดรนสูงสุด
ที่ครอบคลุม
โดรน 4 ประเภทที่กฎนี้ครอบคลุม กำหนดใหม่
โดรนใบพัดหลายตัว
โดรนแบบที่พบเห็นทั่วไป ขึ้น-ลงในแนวดิ่ง เช่น โดรนถ่ายภาพ โดรนเกษตร
โดรนปีกคงที่
ดูคล้ายเครื่องบินจิ๋ว บินได้ระยะไกล นิยมใช้สำรวจพื้นที่ขนาดใหญ่
โดรนแบบผสม
ผสมระหว่างโดรนใบพัดกับปีกคงที่ ขึ้น-ลงแนวดิ่งได้ แต่บินแนวระนาบได้ไกล
อากาศยานแบบลอยตัว
ลอยได้โดยใช้แก๊ส เช่น บอลลูนหรือเรือเหาะ ที่บังคับจากพื้นดิน
ใครขออนุญาตบินได้บ้าง?
- มี หนังสือขึ้นทะเบียนผู้บังคับโดรน ตามกฎปี 2558 ที่ยังไม่หมดอายุ
- รู้กฎหมายและข้อบังคับด้านความปลอดภัยในการบินโดรน
- ผ่านการ อบรมหลักสูตรที่ กพท. รับรอง สำหรับการบินที่มีความเสี่ยงระดับปานกลาง
- ได้รับ ใบอนุญาตบินพิเศษ จาก กพท. แล้ว (ตามข้อ 6)
ต้องอายุ 20 ปีขึ้นไป ไม่มีประวัติเป็นภัยต่อความมั่นคง ไม่เคยต้องโทษคดียาเสพติด — ไม่มีข้อกำหนดเรื่องการอบรม
ขั้นตอนการขอใบอนุญาตผู้บังคับโดรน
ยื่นคำขอผ่านระบบออนไลน์ของ กพท.
เข้าไปที่ระบบที่ กพท. กำหนด แล้วยื่นคำขอพร้อมเอกสารทางออนไลน์ ไม่ต้องเดินทางไปยื่นเอง
หนังสือขึ้นทะเบียนที่ได้จากการสมัครตามกฎปี 2558
ใบรับรองจากหลักสูตรที่ กพท. รับรอง ต้องอบรมมาไม่เกิน 1 ปีก่อนวันยื่น
หากเอกสารครบ กพท. จะบันทึกประเภทโดรนที่ได้รับสิทธิ์บินลงในหนังสือทะเบียนของคุณ
ต้องยื่นต่ออายุก่อนหมดอายุอย่างน้อย 30 วัน
การขึ้นทะเบียนตัวโดรน กำหนดใหม่ทั้งหมด
นอกจากต้องขึ้นทะเบียน “คน” แล้ว ยังต้องขึ้นทะเบียน “ตัวโดรน” ด้วย ผ่านระบบออนไลน์ของ กพท. ก่อนนำไปบินพิเศษ
ตัวอักษรบอกประเภทและน้ำหนัก · ตัวเลขบอกเดือน ปี และลำดับที่ขึ้นทะเบียน
ต้องติดหมายเลขทะเบียนบนตัวโดรน
ให้มองเห็นได้โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ
- ติดในตำแหน่งที่ มองเห็นได้ง่ายโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ
- ใช้ปากกาหัวเล็กกันน้ำ สติกเกอร์กันแดด หรือการสลักตัวอักษร
- ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ สูงกว่า 0.3 เซนติเมตร สีตัดกับพื้นหลัง
- ดูแลให้สะอาด มองเห็นได้ตลอดเวลา
ไม่มีการขึ้นทะเบียนโดรน มีเพียงการขึ้นทะเบียน “ผู้บังคับ” เท่านั้น ตัวโดรนไม่ต้องมีหมายเลขทะเบียน
เมื่อไหร่ทะเบียนโดรนจะถูกยกเลิก? (ข้อ 17)
ต้องถอนทะเบียนแล้วขึ้นใหม่
ใช้งานต่อไปไม่ได้อีก
นับจากวันที่รู้ว่าหาย
หรือได้มาโดยทุจริต
ขั้นตอนขออนุญาตบิน (ต้องทำทุกครั้ง) เปลี่ยนจากเดิมมาก
ไม่ต้องขออนุญาตทุกครั้ง หากมีหนังสือขึ้นทะเบียนอยู่แล้วและบินตามกฎปกติ มีแค่การแจ้งต่ออธิบดีในกรณีที่บินแตกต่างจากกฎ แต่ไม่มีกระบวนการประเมินความเสี่ยงที่ชัดเจน
ยื่นแผนบิน → กพท. ตรวจสอบ → ได้รับอนุญาต → บินได้
ต้องระบุว่าจะบินที่ไหน เมื่อไหร่ เพื่ออะไร ใช้โดรนลำไหน ใครบังคับ และมีประกันภัยครบหรือไม่
ต้องทำขั้นตอนขึ้นทะเบียนโดรนให้เรียบร้อยก่อน จึงจะยื่นขออนุญาตบินได้
ระบุรายละเอียดให้ครบ: วัตถุประสงค์ · วัน/เวลา/สถานที่ · หมายเลขทะเบียนโดรน · ชื่อผู้บังคับ · สำเนาประกันภัย (ไม่ต่ำกว่า 1 ล้านบาทต่อครั้ง)
เจ้าหน้าที่พิจารณาแผนบิน ความเสี่ยง และมาตรการความปลอดภัย อาจขอให้จัดทำคู่มือการบินเพิ่มเติม
ใบอนุญาตอาจมีเงื่อนไขพิเศษเพิ่มเติม ต้องปฏิบัติตามทุกข้อ
ผู้ที่มีใบอนุญาตเดิมอยู่แล้ว ต้องทำอะไรเพิ่ม?
ใบอนุญาตยังใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะหมดอายุ ไม่ต้องทำอะไรเพิ่มในตอนนี้
· หากเคยผ่านการอบรมกับบริษัทผู้ผลิตโดรน → นำใบรับรองมายื่นได้เลย
· หากยังไม่เคยอบรม → ต้องเข้าอบรมให้เสร็จ ภายใน 2 ปี นับจากวันที่กฎนี้มีผล
สรุป: ฉันต้องทำอะไรบ้าง?
- ขึ้นทะเบียนผู้บังคับโดรน ตามกฎปี 2558 (ถ้ายังไม่ได้ทำ)
- เข้าอบรมหลักสูตรการบินที่มีความเสี่ยงระดับปานกลาง ที่ กพท. รับรอง กำหนดใหม่
- ยื่นขอใบอนุญาตผ่านระบบออนไลน์ กพท.
- ใบอนุญาตมีอายุ 5 ปี ต้องต่ออายุก่อนหมดอย่างน้อย 30 วัน เดิม 2 ปี
- ขึ้นทะเบียนตัวโดรน ก่อนนำไปบินพิเศษ กำหนดใหม่
- ติดหมายเลขทะเบียนบนตัวโดรนตามรูปแบบที่กำหนด มองเห็นได้ทันที กำหนดใหม่
- หากโดรนเปลี่ยนมือ หาย หรือเสียหาย ต้องแจ้งถอนทะเบียนทันที
- ยื่นขออนุญาตบิน ผ่านระบบ กพท. ทุกครั้ง รอรับอนุมัติก่อนบิน เดิมไม่ต้อง
- เตรียมประกันภัย วงเงินไม่ต่ำกว่า 1,000,000 บาทต่อครั้ง
- ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ระบุในใบอนุญาตทุกข้อ
เปรียบเทียบกฎเดิม (2558) กับกฎใหม่ (2569)